Ο ρόλος και η συμμετοχή των γυναικών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση
Παρέμβαση στο ενημερωτικό σεμινάριο «Φύλο & Τοπική Αυτοδιοίκηση» το οποίο διοργανώθηκε στη Λεμεσό στις 18.6.2008 από τις Οργανώσεις Παρέμβαση, ΣΚΕ Συμπλέγματος Κούρη Ξυλούρικου και A.D. Against Discrimination
Πάντα παρομοιάζω την Τοπική Αυτοδιοίκηση με το σπίτι και την οικογένειά μας και λέω ότι όπως το σπίτι και την οικογένεια τα κρατά η γυναίκα, δηλαδή αυτή φροντίζει για την καθαριότητα του σπιτιού, για το μαγείρεμα, για τη διαπαιδαγώγηση και το μεγάλωμα των παιδιών, για τη συνεισφορά στα οικονομικά της οικογένειας και πολλές φορές για τη διαχείρισή τους, έτσι μπορεί να κρατήσει και μια πόλη ή κοινότητα.
Θεωρώ ότι η γυναίκα δεν υστερεί έναντι των αντρών για να μπορεί να αναλάβει ενεργό δράση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Αντιθέτως, πιστεύω ότι υπερτερεί σε κάποιους τομείς. Από τη φύση της η γυναίκα είναι πιο ευαίσθητη, πιο πρακτική και επιστημονικές μελέτες έδειξαν ότι μπορεί να ασχολείται ταυτόχρονα με πολλά πράγματα, κάτι το οποίο δεν μπορούν να κάνουν οι άντρες. Στη σημερινή Κυπριακή κοινωνία έχουμε ικανότατες και πολύ προσοντούχες γυναίκες οι οποίες έχουν τις ικανότητες να αντεπεξέλθουν πλήρως στις υποχρεώσεις που συνεπάγεται το αξίωμα του Δημοτικού Συμβούλου και όχι μόνο και να συμβάλουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στην επίλυση αρκετών προβλημάτων, στην διαμόρφωση πολιτικής και στη λήψη αποφάσεων και πραγματικά είναι λυπηρό να μην τους δίνεται η ευκαιρία να αναλάβουν κάποιο πολιτειακό αξίωμα και να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν.
Σχετικά με την εκλεξιμότητα των γυναικών, δυστυχώς, αν και κάναμε μεγάλα βήματα σαν κοινωνία και αρχίσαμε να εμπιστευόμαστε τις γυναίκες, εντούτοις ο αριθμός των γυναικών που θέτουν υποψηφιότητα για κάποιο πολιτειακό αξίωμα και των γυναικών που εκλέγονται είναι πολύ μικρός συγκριτικά με αυτό των αντρών και αν λάβουμε δε υπόψη ότι Παγκυπρίως ο πληθυσμός των γυναικών είναι πολύ μεγαλύτερος από τον πληθυσμό των αντρών, τότε ακόμα έχουμε μεγάλο δρόμο να διανύσουμε μέχρι να πετύχουμε την ισότητα στην πολιτική ζωή.
Δυστυχώς όμως η σημερινή Κύπρια γυναίκα αναγκάζεται να έχει πολύ θάρρος και ίσως και λίγο θράσος για να μπορέσει να επιβληθεί και να αναμειχθεί ενεργά με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όχι μόνο. Αναγκάζεται να βρίσκεται πάντα σε εγρήγορση ώστε να αρπάζει τις ευκαιρίες που μπορεί να της δοθούν και να προβάλει τις ικανότητές της. Δεν λέω ότι αυτό είναι κακό, αρκεί όμως να γίνεται στο πλαίσιο πάντοτε, της ηθικής και του σωστού και υγιούς ανταγωνισμού.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους μια γυναίκα δεν τολμά να υποβάλει υποψηφιότητα είναι η παρεμπόδισή της από τον σύζυγό της. Μία γυναίκα η οποία αναμειγνύεται ενεργά στην πολιτική αποτελεί φόβο για τους άντρες, οι οποίοι λανθασμένα πιστεύουν ότι η γυναίκα τους θα μεταφέρει την δυναμικότητά της στην πολιτική και στο σπίτι φοβούμενοι ότι η σχέση τους θα καταντήσει ανταγωνιστική.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι η γυναίκα στην σημερινή κοινωνία καλείται να επιτελέσει πολλούς ρόλους, αυτούς της συζύγου, της μητέρας, της εργαζόμενης, με αποτέλεσμα να μην της μένει χρόνος για οτιδήποτε άλλο και το σημαντικότερο να σκέφτεται ότι η απόκτηση ακόμα μιας ασχολίας θα γίνει εις βάρος των παιδιών της.
Επιπλέον, από την παιδική ακόμα ηλικία, μεταδίδεται στην γυναίκα από την οικογένειά της η πεποίθηση ότι θα πρέπει να διοριστεί σε κάποια δημόσια υπηρεσία ώστε να μπορεί να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στην οικογένειά της, κάτι το οποίο από μόνο του αυτόματα της αποστερεί το δικαίωμα να πολιτευθεί.
Οι κυριότεροι δε λόγοι για τους οποίους δεν εκλέγεται ικανοποιητικός αριθμός γυναικών στις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όχι μόνο είναι η έλλειψη προώθησης και προβολής τους από τα πολιτικά κόμματα και από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κατά τη διάρκεια των προεκλογικών περιόδων, η έλλειψη σε μεγάλο βαθμό εμπιστοσύνης στις ικανότητες των γυναικών και το κυριότερο η έλλειψη αυτοπεποίθησης από τις ίδιες τις γυναίκες.
Δυστυχώς στην μη ανάμειξη ικανοποιητικού αριθμού γυναικών στην πολιτική ευθύνη φέρει και η ίδια η Πολιτεία η οποία ακόμα να δώσει στην Κύπρια γυναίκα όλες εκείνες τις παροχές που χρειάζεται ώστε να τη βοηθήσει να ασχοληθεί με όσα μπορεί να ασχοληθεί ένας άντρας.
Για παράδειγμα η λειτουργία ολοήμερων δημόσιων σχολείων που θα κάλυπταν ακόμα και τις ανάγκες για παρακολούθηση φροντιστηρίων και το διάβασμα της επόμενης ημέρας θα βοηθούσε τη μητέρα, εφόσον θα ήταν ήσυχη ότι τα παιδιά της θα βρίσκονταν σε καλά χέρια και επιπλέον δεν θα χρειαζόταν να σπαταλήσει το χρόνο της πηγαινοερχόμενη σε όλα εκείνα τα φροντιστήρια που παρακολουθούν κάθε απόγευμα οι σημερινοί μαθητές.
Οι περισσότερες γυναίκες στην Κύπρο, αποφάσισαν να αναμειχθούν ενεργά με την πολιτική σε σχετικά μεγάλη ηλικία διότι προτίμησαν να μεγαλώσουν πρώτα τα παιδιά τους και όσες αναμειγνύονται σε μικρή ηλικία, ως επί τω πλείστον είναι ανύπαντρες. Αυτό αντιλαμβάνεστε φέρνει τη γυναίκα πολιτικό σε δυσμενή θέση έναντι του άντρα πολιτικού, εφόσον όταν μια γυναίκα ξεκινά δειλά την πολιτική της σταδιοδρομία από χαμηλά αξιώματα και σε μεγάλη ηλικία, ένας άντρας της ίδιας ηλικίας έχει ήδη εκλεγεί τουλάχιστον δύο φορές Δημοτικός Σύμβουλος και τουλάχιστον μια φορά Βουλευτής.
Στις τελευταίες Δημοτικές Εκλογές, εκλέγηκαν συνολικά 84 γυναίκες Παγκυπρίως. Ενδεικτικά αναφέρω ότι στον Δήμο Λεμεσού εκλέγηκαν μόνο 5 γυναίκες από τους 26 Δημοτικούς Συμβούλους και στον Δήμο Στροβόλου 6 γυναίκες από τους 26 Δημοτικούς Συμβούλους. Αυτοί είναι οι μεγαλύτεροι Δήμοι Παγκυπρίως. Στους δε περισσότερους από τους υπόλοιπους Δήμους εκλέγηκαν 1 ή 2 γυναίκες στον καθένα από αυτούς.
Φυσικά για να μην φανεί ότι ισοπεδώνω τα πάντα πρέπει να πω ότι γίνονται μεγάλες προσπάθειες για την εφαρμογή της ισότητας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Οι περισσότεροι Δήμοι της Κύπρου έχουν ήδη υπογράψει τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την ισότητα των Φύλων στις Τοπικές Κοινωνίες γεγονός το οποίο δημιουργεί αυτόματα στην Τοπική Αρχή υποχρεώσεις και δεσμεύσεις σχετικά με την εφαρμογή του.
Καταληκτικά αναφέρω ότι όσο κι’ αν βρισκόμαστε σε καλό δρόμο, εξακολουθεί να είναι ένας καθημερινός αγώνας για την γυναίκα η καθιέρωσή της στην πολιτική ζωή του τόπου κάτι το οποίο την υποχρεώνει να συνεχίσει να αγωνίζεται για την εξασφάλιση από την Πολιτεία όλων εκείνων των εφοδίων που θα την βοηθήσουν αφενός να προβάλει τις ικανότητες και τα προσόντα της ώστε να μπορέσει να πείσει τον ψηφοφόρο και αφετέρου εφόσον εκλεγεί, να μπορέσει να αντεπεξέλθει με επιτυχία σε όλες τις υποχρεώσεις της.