Ομιλία Στην Ημερίδα με θέμα «Ευρωπαϊκός Χάρτης Για Την Ισότητα Των Φύλων Στις Τοπικές Κοινωνίες Και Τρόποι Εφαρμογής Του»
ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη, η Υπογράφουσα Αρχή που στην προκειμένη περίπτωση είναι ο Δήμος Λεμεσού, υποχρεούται να λάβει όλα τα μέτρα προς εξάλειψη των διακρίσεων γενικά, των διακρίσεων από τον ίδιο τον Δήμο σαν εργοδότης, την παροχή κοινωνικής περίθαλψης και υπηρεσιών, παιδικής φροντίδας, φροντίδας άλλων εξαρτημένων ατόμων, τη συμβολή στην κοινωνική ένταξη, την παροχή στέγαση, προστασίας και ασφάλειας, και την εξάλειψη της βίας που σχετίζεται με το φύλο και της εμπορία ανθρώπων.
Όπως έχω ήδη αναφέρει στο καλωσόρισμά μου, για να μπορέσει ο Δήμος Λεμεσού να εφαρμόσει τις πρόνοιες του Χάρτη, χρειάζεται τη συνδρομή, τη συνεργασία και το συντονισμό με τα αρμόδια Κυβερνητικά Τμήματα και άλλους αρμόδιους φορείς.
Και σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να δούμε κατά πόσο ο Δήμος Λεμεσού είναι εναρμονισμένος με το Χάρτη, σε ποιο βαθμό είναι εναρμονισμένος, σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβεί και με ποιους φορείς να συνεργαστεί για πλήρη εναρμόνιση.
Θα προβώ σε μια ανάλυση των υποχρεώσεων του Δήμου Λεμεσού σύμφωνα με τον Χάρτη για να εντοπίσουμε τις ελλείψεις.
1. Εξάλειψη των διακρίσεων γενικά:
Τα τελευταία χρόνια ευτυχώς έχουν γίνει μεγάλα βήματα προς εξάλειψη κάθε μορφής διάκρισης και όλοι διαπιστώνουμε ότι η νοοτροπία όχι μόνο της Λεμεσιανής αλλά γενικότερα της Κυπριακής κοινωνίας έχει αλλάξει προς το καλύτερο.
Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε γυναίκες να εργάζονται, να αναλαμβάνουν διευθυντικές θέσεις, να ασχολούνται με την πολιτική, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τα κοινωνικά θέματα και να βρίσκονται στα κέντρα λήψεως αποφάσεων. Αυτό βέβαια δεν το παρατηρούμε σε μεγάλο βαθμό και θα αναφερθώ σχετικά στη συνέχεια.
Εμφανής είναι η προσπάθεια εξάλειψης των διακρίσεων λόγω φυλής, εθνικής προέλευσης ή γλώσσας και αυτό αποδεικνύεται από την μεγάλη κάθοδο αλλοδαπών στην Κύπρο.
Ίσως και το γεγονός ότι κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες Κύπριοι έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν εκτός Κύπρου σε διάφορους προορισμούς για προσωπικούς, επαγγελματικούς ή ψυχαγωγικούς λόγους και να έρχονται σε άμεση επαφή με την κουλτούρα και τις συνήθειες άλλων λαών βοηθά στην εξάλειψη αυτού του είδους των διακρίσεων.
Επίσης εμφανής είναι και η προσπάθεια εξάλειψης των διακρίσεων λόγω κοινωνικής προέλευσης ή γενετικών χαρακτηριστικών ή αναπηρίας ή ηλικίας και αυτό αποδεικνύεται από τον πολύ μεγάλο αριθμό εθελοντικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην Κύπρο και ιδιαίτερα στη Λεμεσό, για τις οποίες θα αναφερθεί ο κ. Ολύμπιος.
2. Εξάλειψη των διακρίσεων από τον Δήμο Λεμεσού ως εργοδότης
Ο Δήμαρχος και το Δημοτικό Συμβούλιο είμαστε πολύ περήφανοι γιατί είμαστε βέβαιοι ότι αν υπήρχε βραβείο καλύτερου εργοδότη, θα απονείμετο στον Δήμο Λεμεσού. Και παρακαλώ να μη θεωρηθεί υπερβολή.
Ενδεικτικά αναφέρω ότι τη θέση του Δημοτικού Γραμματέα κατέχει γυναίκα, όπως και θέσεις τμηματαρχών και προϊσταμένων κατέχονται από γυναίκες.
Στις περιπτώσεις πρόσληψης ή προαγωγής, ουδέποτε θέσαμε σαν κριτήριο το φύλο των υποψηφίων για τη λήψη της απόφασής μας.
Επιπλέον ο Δήμος Λεμεσού λαμβάνει όλα τα μέτρα τα οποία αναφέρονται στο άρθρο 11(4) του Χάρτη, εφαρμόζει τη σχετική με την προστασία των εργαζομένων Νομοθεσία, βρίσκεται σε συνεχή συνεργασία και διαβούλευση με τις συντεχνίες των εργαζομένων και έχει κατορθώσει να εξισορροπεί τον επαγγελματικό, τον κοινωνικό και τον ιδιωτικό βίο και το δικαίωμα της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας που υπάγονται στον Δήμο Λεμεσού.
3. Παροχή κοινωνικής περίθαλψης και Υπηρεσιών
Θεωρώ ότι αρμόδιο για την παροχή Κοινωνικής Περίθαλψης και Υπηρεσιών είναι το Κράτος μέσω του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των Υπηρεσιών του.
Η Τοπική Αρχή μπορεί να συμβάλει λειτουργώντας ως ο φορέας των κοινωνικών προβλημάτων.
Η Επιτροπή Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου Λεμεσού, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, προσκαλεί σχεδόν σε κάθε συνεδρίασή της εκπροσώπους εθελοντικών οργανώσεων, με σκοπό την ενημέρωση, την ανταλλαγή απόψεων και την εξεύρεση τρόπων συμβολής του Δήμου Λεμεσού στο έργο που αυτές επιτελούν.
Με αυτόν τον τρόπο ο Δήμος Λεμεσού έρχεται αρκετά συχνά σ’ επαφή με πολλά κοινωνικά προβλήματα και ευαίσθητες και ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, πλην όμως δεν διαθέτει τους πόρους και το προσωπικό για την παροχή υπηρεσιών. Στο μόνο που μπορεί να συμβάλει είναι στον εντοπισμό των κοινωνικών προβλημάτων, στην ενημέρωση και στη συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και φορείς για παροχή οποιασδήποτε μορφής βοήθειας.
4. Παροχή φροντίδας στα παιδιά και σε άλλα εξαρτώμενα άτομα
Είναι αποδεδειγμένο ότι η φροντίδα εξαρτωμένων ατόμων πολλές φορές γίνεται εις βάρος του ατόμου που προσφέρει τη φροντίδα.
Σύμφωνα με το άρθρο 17 του Χάρτη, η Τοπική Αρχή πρέπει να αναγνωρίζει ότι οι ευθύνες φροντίδας επιβαρύνουν δυσανάλογα περισσότερο τις γυναίκες και αποτελούν κατά συνέπεια εμπόδιο στην ισότητα ανδρών και γυναικών.
Σήμερα η γυναίκα καλείται να αναλάβει το ρόλο της μητέρας, της εργαζόμενης, της νοικοκυράς, της πολιτικού, της εθελόντριας και λόγω της φύσης της το φορτίο γίνεται μεγαλύτερο συγκριτικά με αυτό του άντρα.
Η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να προσφέρει στη γυναίκα όλες εκείνες τις διευκολύνσεις ώστε να της δώσει την ευκαιρία και να τη βοηθήσει να ανταπεξέλθει σε όλες τις υποχρεώσεις της και να ασχοληθεί με ότι επιθυμεί.
Σχετικά με την παιδική φροντίδα, ο Δήμος Λεμεσού σε συνεργασία με το Γραφείο Ευημερίας έχει ιδρύσει το Κέντρο Κοινωνικής Προσφοράς, ένα ίδρυμα στο οποίο λειτουργεί ο παιδικός σταθμός Αντώνη και Ινώς Χατζηπαύλου.
Αυτός ο σταθμός φιλοξενεί παιδιά προσχολικής ηλικίας και από φέτος λειτουργεί μέχρι και τις έξι το απόγευμα με στόχο την υγιή απασχόληση των παιδιών ηλικίας μέχρι 12 ετών.
Προτεραιότητα για εγγραφή έχουν παιδιά που προέρχονται από οικογένειες με χαμηλό εισόδημα.
Στο κτίριο όπου στεγάζεται ο παιδικός σταθμός, λειτουργεί από τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου η παιγνιοθήκη, η οποία επίσης προσφέρει υγιή απασχόληση στα παιδιά.
Μία άλλη υπηρεσία που προσφέρει το Κέντρο Κοινωνικής Προσφοράς είναι η επιτυχής λειτουργία εδώ και δύο χρόνια του Δικοινοτικού Πολυδύναμου Κέντρου, που στεγάζεται σ’ ένα υπέροχο χώρο κοντά στην Εκκλησία του Αγίου Αντωνίου.
Σ’ αυτό το χρονικό διάστημα, εξυπηρετήθηκαν αρκετά άτομα της περιοχής από τις υπηρεσίες που προσφέρει το Κέντρο και επιπλέον για τις υπηρεσίες τις οποίες δεν προσφέρει, το Κέντρο αποτελεί το συνδετικό κρίκο του κάθε ενδιαφερόμενου με άλλα Τμήματα Κρατικά και Δημοτικά, με τις Υπηρεσίες της Ιεράς Μητρόπολης Λεμεσού καθώς και με άλλους αρμόδιους φορείς με τους οποίους συνεργάζεται άψογα καθιστώντας το έτσι σε ένα γενικότερο Κέντρο Εξυπηρέτησης.
Στο Κέντρο λειτουργεί το πρόγραμμα «Ελεύθερα Χέρια» το οποίο απασχολεί τα παιδιά από την ώρα που θα σχολάσουν από το Σχολείο μέχρι και τις 5 το απόγευμα με στόχο την απελευθέρωση της μητέρας ώστε αυτή να μπορεί να εργάζεται και ταυτόχρονα την απασχόληση των παιδιών με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Το Κέντρο επιπλέον, συνεργάζεται άψογα με τις Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας και από πέρσι αποφασίστηκε και κοινωνιολόγοι του Κέντρου επισκέπτονται το Σχολείο του Αγίου Αντωνίου ώστε να δουν από κοντά τα προβλήματα των παιδιών και να βοηθήσουν στην ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο.
Σχετικά με τα άτομα με κινητικά προβλήματα, θεωρώ ότι μεγαλύτερη ευθύνη για τη φροντίδα τους έχει το Κράτος.
Πέραν τούτου η Τοπική Αρχή πρέπει να φροντίζει για την κοινωνική τους ένταξη και σ’ αυτό το σημείο αναφέρω ότι ο Δήμος Λεμεσού, όπως και όλοι οι Δήμοι της Κύπρου άλλωστε, δεν έχει καταφέρει να ικανοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τα πολύ λογικά και ανθρώπινα αιτήματα των ατόμων με κινητικά προβλήματα και για αυτό ευθύνεται περισσότερο η νοοτροπία μας, πλην όμως οι προσπάθειες γίνονται.
Για παράδειγμα, έχουν αυξηθεί οι χώροι στάθμευσης των αναπήρων, έχουν κατασκευαστεί ράμπες στα πεζοδρόμια της Λεωφόρου Μακαρίου και προβλέπεται η επέκτασή τους και σε άλλες Λεωφόρους και οδούς, έχει τοποθετηθεί ειδικό τροχοκάθισμα στην Ακτή Ολυμπίων και σε κάθε αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας εξαντλείται όλη η αυστηρότητα στις απαιτήσεις για άτομα με κινητικά προβλήματα.
Όσον αφορά τα άτομα της τρίτης ηλικίας στο Δήμο Λεμεσού λειτουργούν η Εστία Ενηλίκων Λεμεσού και το Παττίχειο Κέντρο Ενασχόλησης Ενηλίκων, στα οποία οι ηλικιωμένοι μας έχουν την ευκαιρία να λάβουν μέρος σε ομάδες εργασίας, σε εκδρομές εντός και εκτός Κύπρου, σε εκδηλώσεις και επιπλέον αυτά τα κέντρα προσφέρουν και κατ’ οίκον φροντίδα.
5. Παροχή στέγασης
Αν και πάλι θεωρώ ότι η στέγαση είναι αρμοδιότητα του Κράτους, ο Δήμος Λεμεσού παρέχει σε άτομα με χαμηλό εισόδημα, κατοικίες στην περιοχή Αγίου Νικολάου και στην οδό Μισιαούλη και Καβάζογλου, έναντι μικρού ενοικίου.
Λόγω της κατάστασης στην οποία βρίσκονται αυτές οι κατοικίες έχει υπογραφεί μεταξύ του Δήμου Λεμεσού και του Οργανισμού Ανάπτυξης Γης συμφωνία για την κατεδάφιση και την ανοικοδόμισή τους.
6. Παροχή προστασίας και ασφάλειας
Το θέμα αυτό αφορά αποκλειστικά το Κράτος και σ’ αυτό έχει αναφερθεί ο Υπαρχηγός της Αστυνομίας.
7. Εξάλειψη της βίας σχετικά με το φύλο και εμπορία ανθρώπων
Η άσκηση βίας συνήθως προέρχεται από τον άντρα καθότι η γυναίκα είναι το αδύνατο φύλο.
Σύμφωνα με το Χάρτη η Τοπική Αρχή υποχρεούται να υποστηρίξει τα θύματα, να παρέχει βοήθεια, να ενημερώνει σχετικά με τη βοήθεια που παρέχει, να διοργανώνει εκπαιδευτικά σεμινάρια και ενημερωτικές εκστρατείες και να διασφαλίζει τον αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των σχετικών υπηρεσιών όπως την αστυνομία, κρατικές υπηρεσίες κ.ο.κ.
Δυστυχώς στο Δήμο Λεμεσού, αν και πολλές φορές τέθηκε η εισήγηση για δημιουργία καταφυγίου κακοποιημένων ατόμων, το οποίο να είναι στελεχωμένο με εξειδικευμένα άτομα και να παρέχει τόσο φιλοξενία, όσο και ψυχολογική στήριξη, μέχρι σήμερα αυτό δεν κατέστη δυνατόν, περισσότερο λόγω του κόστους το οποίο δυστυχώς είναι απαγορευτικό.
Εδώ θα πρέπει να συμβάλει το Κράτος και να επιχορηγήσει μια τέτοια προσπάθεια του Δήμου Λεμεσού, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι στη Λεμεσό τα τελευταία χρόνια ανθεί η πορνεία με όλες τις συνέπειες.
Κλείνοντας θέλω να τονίσω ότι το Δημοτικό Συμβούλιο Λεμεσού θέλοντας να συμβάλει στην επίλυση κοινωνικών προβλημάτων και θεωρώντας απαραίτητη τη συνεργασία και το συντονισμό και με άλλους αρμόδιους φορείς, αποφάσισε και στην Επιτροπή Κοινωνικής Πρόνοιας συμμετέχουν σαν ισότιμα με τους Δημοτικούς Συμβούλους Μέλη, εκπρόσωποι του Γραφείου Ευημερίας, του Επαρχιακού Συντονιστικού Συμβουλίου Εθελοντισμού Λεμεσού, του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων και του Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών, η βοήθεια και η συμβολή των οποίων είναι πολύτιμη.
Η διαμόρφωση σωστής νοοτροπίας είναι ευθύνη όλων μας και πιστεύω ότι δεν χρειάζεται οποιοσδήποτε χάρτης ή νόμος για να μας το επιβάλει.
Η νοοτροπία καλλιεργείται στο σπίτι, στο σχολείο, στο δρόμο, στη δουλεία και εάν δεν υπάρξει στενή συνεργασία και συντονισμός μεταξύ των αρμοδίων φορέων τίποτε δεν θα είναι εφικτό και ο Δήμος Λεμεσού χρειάζεται τη συμβολή και τη συνδρομή όλων για να μπορέσει να εφαρμόσει τον Ευρωπαϊκό Χάρτη και να συνεισφέρει στη δημιουργία μιας υγιούς κοινωνίας.