ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ Γ.Γ. ΝΕ.ΔΗ.Κ ΜΕ ΘΕΜΑ
«Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ»
Το θέμα της ψυχικής υγείας απασχολεί την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω της Επιτροπής Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών και κατ’ επέκταση και τα Κράτη Μέλη. Το θέμα αυτό απασχόλησε και την Επιτροπή Υγείας της Βουλής των Αντιπροσώπων μέλη της οποίας είναι η κα Αθηνά Κυριακίδου και ο κ. Άγγελος Βότσης που βρίσκονται σήμερα μαζί μας και οι οποίοι μας έδωσαν την ιδέα για τη διοργάνωση της σημερινής ημερίδας.
Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο το 11% των Ευρωπαίων αντιμετωπίζει κάποιας μορφής ψυχική ασθένεια, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκτονία. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε 9 λεπτά αυτοκτονεί ένα άτομο.
Στην Κύπρο, τα στοιχεία τα οποία πήραμε από το Αρχηγείο της Αστυνομίας αναφέρουν ότι το 2008 σημειώθηκαν 65 απόπειρες αυτοκτονίας και 33 αυτοκτονίες και από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Αύγουστο του 2009 σημειώθηκαν 69 απόπειρες αυτοκτονίας και 19 αυτοκτονίες.
Ο τέως Ευρωπαίος Επίτροπος για την Υγεία και την Προστασία των Καταναλωτών κ. Μάρκος Κυπριανού, μιλώντας τον Ιανουάριο του 2005 στο Ελσίνκι, στην υπουργική διάσκεψη για θέματα ψυχικής υγείας στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, δήλωσε:
«Οι ψυχικές ασθένειες είναι εξίσου θανατηφόρες με σωματικές ασθένειες όπως ο καρκίνος. Ο αριθμός των Ευρωπαίων που αυτοκτονούν υπερβαίνει τον αριθμό των θυμάτων τροχαίων ή δολοφονιών. Παρόλα αυτά είναι απορίας άξιο γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί η δέουσα προσοχή στις ψυχικές ασθένειες – θα μπορούσε κανείς να πει πως οι ψυχικές ασθένειες αποτελούν τον αθέατο δολοφόνο της Ευρώπης.»
Και έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Επιτρόπου ανέλαβε ενεργότερη δράση σ’ αυτόν τον τομέα, προετοιμάζοντας το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Ψυχική Υγεία και την Ευημερία.
Στις 13 Ιουνίου 2008, η σημερινή Επίτροπος Υγείας κα Ανδρούλα Βασιλείου, παρουσίασε στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια συνδιάσκεψης υψηλού επιπέδου, το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Ψυχική Υγεία και την Ευημερία.
Το σύμφωνο αποτελεί πρόσκληση συνεργασίας για την ανάληψη δράσης. Αναγνωρίζει τα υγειονομικά, κοινωνικά και οικονομικά οφέλη που συνεπάγεται η καλή ψυχική υγεία για όλους, καθώς και την ανάγκη να ξεπεραστούν τα ταμπού και το στίγμα που εξακολουθούν να συνοδεύουν τις ψυχικές ασθένειες.
Το σύμφωνο προτείνει τη συγκέντρωση γνώσεων από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να αναπτυχθούν κοινώς αποδεχτές συστάσεις για τη λήψη μέτρων σε 5 καίριους τομείς:
- πρόληψη της αυτοκτονίας και της κατάθλιψης,
- ψυχική υγεία των νέων και ψυχική υγεία στην εκπαίδευση,
- ψυχική υγεία στο χώρο εργασίας,
- ψυχική υγεία των ηλικιωμένων και
- καταπολέμηση του στίγματος και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Η ΝΕ.ΔΗ.Κ αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με τη ψυχική υγεία των νέων γιατί θεωρούμε πως η νεολαία είναι το μέλλον του τόπου μας και θα πρέπει να την προστατεύσουμε.
Από την εμπειρία μου σαν Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικής Πρόνοιας του Δήμου Λεμεσού έχω διαπιστώσει ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης στην ψυχική υγεία των νέων έχει η οικογένειά τους καθώς και οι γενικότερες κοινωνικές συνθήκες.
Στη σημερινή κοινωνία και οι δύο γονείς εργάζονται, με αποτέλεσμα να μην αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα παιδιά τους. Επιπλέον απουσιάζουν οι χώροι φύλαξης και σωστής ψυχαγωγίας των παιδιών.
Η εποχή της αλάνας και του παιγνιδιού στους δρόμους έχει φύγει ανεπιστρεπτί και τα παιδιά σήμερα βρίσκονται καθηλωμένα μπροστά σ’ έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, καταντώντας αντικοινωνικά και καταθλιπτικά.
Διερωτηθήκαμε ποτέ
Πόσες φορές εξαγοράσαμε με κάποιο υλικό αγαθό τον χρόνο που δεν διαθέτουμε στα παιδιά μας?
Πόσες φορές θυμώσαμε με το παιδί του γείτονα επειδή έπαιζε στο διπλανό πάρκο και μας ενοχλούσε?
Πόσες φορές αντιδράσαμε βλέποντας παιδιά να ποδηλατούν η να κάνουν roller skating στην επίχωση?
Πόσες φορές προσπαθήσαμε να μπούμε στη θέση των παιδιών μας και να κατανοήσουμε τις ανάγκες τους?
Τα παιδιά χρειάζονται να νιώθουν την αγάπη των γονιών τους. Χρειάζονται να περνούν ποιοτικό και ουσιαστικό χρόνο με τους γονείς τους. Χρειάζονται την αναγνώριση των κατορθωμάτων του και την επιβράβευση όχι κατ’ ανάγκη με υλικά αγαθά. Χρειάζονται χρόνο και χώρο για να ασχοληθούν με τα χόμπι τους και τα ενδιαφέροντά τους.
Στον Δήμο Λεμεσού έχει ξεκινήσει η διαδικασία ανάπλασης χώρων πρασίνου, με την τοποθέτηση παιδικών παιγνιδιών και την κατασκευή σε μεγαλύτερα πάρκα γηπέδων μπάσκετ, βόλεϊ και τένις. Ο στόχος είναι προφανής, η υγιής ψυχαγωγία των παιδιών. Αρκετοί χώροι έχουν ήδη κατασκευαστεί όμως με μεγάλη μας λύπη διαπιστώσαμε ότι έτυχαν της χειρότερης μεταχείρισης εφόσον σ’ αυτούς έχουν προκληθεί μεγάλες ζημιές.
Αυτό είναι μόνο ένα μικρό δείγμα της γενικότερης νοοτροπίας μας που σίγουρα θα πρέπει να αλλάξει.
Για τα αίτια των ψυχικών ασθενειών και τους τρόπους πρόληψής τους θα αναφερθεί η κα Άνθια Χριστοδούλου. Εγώ θα κλείσω λέγοντας ότι όλοι έχουμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης και θα πρέπει όλοι να προσπαθήσουμε να καταπολεμήσουμε τις ψυχικές ασθένειες ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες γιατί μια υγιής νεολαία θα δημιουργήσει μία υγιή κοινωνία.