Ο Δήμος Λεμεσού συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα “Urban Air Quality Improvement through Air Quality & Mobility Plans and the Institutional Strengthens of Local Administration on Air Quality”, σκοπός του οποίου είναι η εκπόνηση μελετών για μεσογειακές πόλεις της Ευρώπης κυρίως για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και για το κυκλοφοριακό.
Για τον σκοπό αυτό, ήδη το πρόγραμμα εφοδίασε τον Δήμο Λεμεσού με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό για μετρήσεις σχετικά με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Περαιτέρω πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή επισκέψεων από υπεύθυνους του προγράμματος και από αντιπροσωπείες του Δήμου Λεμεσού κατά τη διάρκεια των οποίων οι εμπλεκόμενοι συμμετείχαν σε συνέδρια.
Το τελευταίο συνέδριο έλαβε χώρα στη Βαρκελώνη στις 6 & 7 Ιουλίου και σκοπός του ήταν η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ της Λεμεσού, της Βαρκελώνης, της Τεράσσα και της Λάρνακας, οι οποίες επίσης συμμετέχουν στο πρόγραμμα, κυρίως σε ότι αφορά το κυκλοφοριακό στο κέντρο των πόλεων. Τον Δήμο Λεμεσού εκπροσώπησαν 3 Δημοτικοί Σύμβουλοι (ο κ. Τάσος Τσαππαρέλλας – ως Πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης, Τουρισμού και Κυκλοφοριακών Θεμάτων και Μέλος της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Θεμάτων, η κα Τασούλα Μιχαηλίδου – ως Μέλος και των 2 προαναφερομένων Επιτροπών και εγώ – ως Μέλος της Επιτροπής Ανάπτυξης, Τουρισμού και Κυκλοφοριακών Θεμάτων) καθώς και 3 Λειτουργοί του Δήμου (η κα Κοραλία Μασούρα – Εκτελεστικός Μηχανικός – υπεύθυνη του προγράμματος σε σχέση με το κυκλοφοριακό, ο κ. Ηρόδοτος Γεωργίου – Τοπικός Συντονιστής του προγράμματος και η κ. Μαρίνα Μάρτιν – Τεχνικός – υπεύθυνη υπηρεσίας ελέγχου ατμοσφαιρικής ρύπανσης).
Οι εμπειρίες τις οποίες αποκομίσαμε ιδιαίτερα σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης του κυκλοφοριακού στην Βαρκελώνη, είναι πραγματικά χρήσιμες.
Ενδεικτικά αναφέρω ότι στη Βαρκελώνη λειτουργεί η B:SM (Barcelona de Serveis Municipals), δημοτική δημόσια εταιρεία, η οποία έχει υπό την ευθύνη της 4 τομείς δράσης, ένας εκ των οποίων είναι η τροχαία κίνηση. Τις σχετικές αποφάσεις όμως για τον τρόπο δράσης αυτής της εταιρείας τις λαμβάνει το Δημοτικό Συμβούλιο.
Στη Βαρκελώνη λειτουργούν αρκετοί χώροι στάθμευσης διαφορών ειδών όπως για τους κατοίκους περιοχών όπου λόγω του ότι τα κτίρια είναι παλιά, δεν διαθέτουν δικούς τους χώρους στάθμευσης. Αυτοί οι χώροι ενοικιάζονται με συμβόλαιο διάρκειας 50 ετών και είναι καθορισμένοι για τον κάθε δικαιούχο. Περαιτέρω, λειτουργούν χώροι στάθμευσης επί των δρόμων οι οποίοι φέρουν ειδική ένδειξη για χρήση από τους κατοίκους της περιοχής τα αυτοκίνητα των οποίων πρέπει να φέρουν σχετικό σήμα και η πληρωμή του τέλους, το οποίο είναι 0,20 Ευρώ ημερησίως, γίνεται σε ειδικό μηχάνημα με τη βοήθεια κάρτας η οποία χορηγείται στους δικαιούχους.
Εκτός από τα πιο πάνω, λειτουργούν και περιφερειακοί χώροι στάθμευσης οι οποίοι εξυπηρετούν κυρίως όσους εργάζονται στο κέντρο της πόλης, καθώς και χώροι στάθμευσης επί του δρόμου οι οποίοι ελέγχονται από παρκόμετρα και η διαχείρισή τους γίνεται ανάλογα με τη ζώνη στην οποία βρίσκονται, δηλαδή όσο πιο αυξημένη είναι η τροχαία κίνηση στην περιοχή, τόσο πιο ακριβά στοιχίζει η στάθμευση σε παρκόμετρο.
Βάσει του προγράμματος η στάθμευση σε χώρο όπου ελέγχεται με παρκόμετρο πρέπει να είναι για λίγη ώρα ώστε να επιτυγχάνεται η συχνή εναλλαγή των αυτοκινήτων.
Θα πρέπει να σημειώσω ότι αρκετοί από τους χώρους στάθμευσης τόσο στη Βαρκελώνη όσο και στην Τεράσσα, είναι υπόγειοι.
Προς αποτροπή της παράνομης στάθμευσης, ο Δήμος Βαρκελώνης έχει θέσει σε λειτουργία τη μέθοδο της απομάκρυνσης των παράνομα σταθμευμένων οχημάτων με γερανό και η επιστροφή του οχήματος στοιχίζει στον ιδιοκτήτη 133 Ευρώ.
Αρχικά τα έσοδα από τη διαχείριση των χώρων στάθμευσης επενδύονταν στην δημιουργία και άλλων χώρων στάθμευσης όμως τώρα επενδύονται στη βελτίωση της δημόσιας συγκοινωνίας.
Σχετικά με το κέντρο της Λεμεσού, η μελέτη κατέδειξε ότι υπάρχει έλλειψη χώρων στάθμευσης, όμως οι υπεύθυνοι του προγράμματος μας παρότρυναν όπως μη προβούμε στη δημιουργία τους καθότι είναι της άποψης ότι όσο αυξάνονται οι χώροι στάθμευσης στο κέντρο της πόλης τόσο πιο πολύ αυξάνεται και η τροχαία κίνηση.
Η προτροπή των υπευθύνων του προγράμματος είναι η κατασκευή ποδηλατοδρόμων και η βελτίωση του περιβάλλοντος έτσι ώστε να καταστεί ευχάριστο για τον πεζό, όπως για παράδειγμα η κατασκευή πλατιών πεζοδρομίων και πλατειών.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που είχαμε με τους υπεύθυνους του προγράμματος τους επισημάναμε το γεγονός της έλλειψης δημόσιας συγκοινωνίας, η οποία έχει σαν αποτέλεσμα την σχεδόν αποκλειστική χρήση των ιδιωτικών αυτοκινήτων. Ενδεικτικά η μελέτη κατέδειξε ότι στη Λεμεσό σημειώνονται καθημερινά 270.000 διακινήσεις, το 70% των οποίων γίνονται με ιδιωτικό αυτοκίνητο, το 2% με μέσα μαζικής μεταφοράς (συμπεριλαμβανομένων και των σχολικών λεοφωρείων), το 28% με τα πόδια και το 0% με ποδήλατο.
Μετά την ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων, όλα τα Μέλη της αντιπροσωπείας του Δήμου Λεμεσού καταλήξαμε στα πιο κάτω κοινά συμπεράσματα:
- Συμφωνούμε στην μείωση της προσέλευσης των ιδιωτικών αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης, όμως προκειμένου να επιτύχουμε αυτόν τον στόχο, εκτός από τη βελτίωση των συνθηκών για τους πεζούς, θα πρέπει να βελτιωθούν και οι δημόσιες συγκοινωνίες σε σημείο ώστε είτε οι εργαζόμενοι στο κέντρο της πόλης είτε οι επισκέπτες να τις προτιμούν και προκειμένου να δοθούν σαν αντιστάθμισμα. Γι’αυτό το λόγο ήδη έχουμε ζητήσει από τους υπεύθυνους του προγράμματος την εκπόνηση σχετικής μελέτης είτε στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, είτε στο πλαίσιο κάποιου άλλου.
- Σίγουρα οι υπόγειοι χώροι στάθμευσης είναι πιο πρακτικοί και αισθητικά πιο αποδεκτοί, πλην όμως θα πρέπει να εκπονηθεί κάποια μελέτη η οποία θα μας δείξει κατά πόσο η Λεμεσός προσφέρεται για την κατασκευή υπόγειων χώρων στάθμευσης λόγω της διάβρωσης του εδάφους.
- Όπως έχω ήδη αναφέρει στη Βαρκελώνη λειτουργεί Δημοτική Δημόσια Εταιρεία με ευθύνη της την τροχαία κίνηση. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις και για άλλα θέματα, όπως για παράδειγμα στο Δήμο Πατραίων όπου λειτουργεί η Δημοτική Επιχείρηση Πολιτιστικής Ανάπτυξης Πατραίων (Δ.Ε.Π.Α.Π) η οποία έχει υπό την ευθύνη της μεταξύ άλλων και τη διοργάνωση του Πατρινού Καρναβαλιού. Σύμφωνα με τις εμπειρίες Ευρωπαϊκών πόλεων στις οποίες λειτουργούν δημοτικές εταιρείες, αναμφισβήτητα αυτή η μέθοδος εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα του Δήμου και κατ’ επέκταση των δημοτών καθότι υλοποιούνται με περισσότερη ευκολία οι διάφορες εισηγήσεις και αποφάσεις. Επομένως ίσως θα έπρεπε να τροποποιηθεί η Νομοθεσία ώστε να παρέχεται η δυνατότητα στις Τοπικές Αρχές να συστήνουν εταιρείες οι οποίες ναι μεν θα είναι ανεξάρτητες στη λειτουργία τους όμως θα εκτελούν τις αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου και στο Διοικητικό τους Συμβούλιο θα συμμετέχουν και ο Δήμαρχος καθώς και Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.